معرفی کتابخانه ها با همراه آقای خوانین زاده

Library

با سلام خدمت شما شنوندگان و خوانندگان محترم مجله گفتگو

دوستان در بخش کتابخانه ها از کتابخانه پر تلاش رودکی شروع کردیم.همان گونه که می دانید قدمت کتابخانه رودکی در میان سایر مجموعه های مشابه از همه بیشتر است. در حال حاضر نیز در خدمت آقای خوانین زاده مدیریت محترم این کتابخانه هستیم. کتابخانه رودکی برای بیشتر دوستان نابینا و کم بینا مکانی نام آشنا است. از آقای خوانین زاده می خواهیم که ضمن معرفی خود شان از فعالیت های این مجموعه بیشتر بفرمایند تا کسانی هم که خارج از ایران زندگی می کنند یا حتی کسانی که در داخل ایران هستند اما شناخت چندانی از کتابخانه ندارند با آن بیشتر آشنا گردند.

نوری: خدمت شما سلام عرض کرده و از اینکه وقت خود را در اختیار ما قرار دادید تشکر می کنیم.

خوانین زاده: من هم سلام عرض می کنم خدمت شما و همینطور شنوندگان عزیز. خیلی ممنونم از این که امروز به مرکز ما تشریف آوردید و این فرصت را در اختیار من قرار دادید تا دقایقی را در خدمت شما و عزیزان نابینا و کم بینا و به طور کلی شنوندگان این برنامه باشیم.

بنده خوانین زاده هستم. دانشجوی مقطع دکترای رشته مدیریت که از سال 1372 در مرکز نابینایان کشور مشغول به کار هستم.

در این مدت مسؤولیت های مختلفی را داشته و در حال حاضر نیز رئیس این مرکز در خدمت عزیزان هستم. در عین حال در دانشگاه پیام نور نیز به عنوان مدرس مشغول به فعالیتم.

اگر بخواهم در خصوص فعالیت های مرکز توضیحاتی را خدمتتان ارائه کنم باید بگویم کل فعالیت های آن را می توان حول 7 محور تقسیم بندی نمود که خیلی خلاصه به این محور ها اشاره می کنم.

اولین محور ارائه نظرات کار شناسی و مشاوره ای در امور نابینایان است. حالا این می تواند مسائلی نظیر نرم افزار ها، سخت افزار ها و یا ارجاع طرح های مربوط به نابینایان از سوی سازمان بهزیستی کشور یا سازمان ها و نهاد های گوناگون مانند: مترو، شرکت های تولید کننده مواد شوینده، شرکت های دارویی، بانک ها و غیره را شامل شود. در همین راستا در ایران ،ما برای اولین بار در سال 91 با همکاری شرکت نو تکفار برگردان بروشور و جعبه دو نمونه از دارو های تولید این شرکت را به خط بریل بر عهده گرفتیم. البته پیش از این در آلمان جعبه دارو به سفارش یک شرکت دارویی ایرانی به بریل برگردانده شده و وارد ایران شده بود. اما بروشور آن به صورت بریل نبود. در این حرکتی که خدمتتان عرض کردم، بروشور به شکل دو گانه یعنی دو صورت بینایی و بریل تهیه و به همراه دارو ها در داروخانه ها توزیع شد.

این اولین محور فعالیت ماست که بسیار هم گسترده است. اما من به همین حد بسنده می کنم.

محور دوم فعالیت های ما تولید کتب به خط بریل است که حجم این فعالیت ها در این حوزه هم بسیار وسیع بوده و طیف گسترده ای را شامل می شود. در این قسمت با ارتباط گسترده ای که با ناشران داریم فایل های حروفچینی شده آنان را دریافت و در مرکز با بهره گیری از نرم افزار های موجود با فرمت بریل آماده چاپ می کنیم.

جا دارد در همین جا از تمامی ناشرانی که طی این سَنَوات طولانی با ما همکاری کرده اند، کمال تشکر را و از آن دسته از ناشرینی که هنوز تصمیم به همکاری با ما را نگرفته اند، دعوت به همکاری نماییم.

تولید کتاب بریل در مرکز ما قدمت بسیار زیادی دارد. این فعالیت به سال 1348 باز می گردد. این مرکز جایی بود که اولین دستگاه چاپ انبوه کتاب به خط بریل در سال 1347 که وارد کشور شد در آن و در سال 1348 تولید خود را شروع کرد.

شاید لازم بود که این مطلب را در آغاز صحبتهایم عرض نمایم که مرکز نابینایان کشور، رودکی، به عنوان بزرگترین، قدیمی ترین و فعالترین مرکز فرهنگی در رابطه با امور نابینایان در کشور شناخته شده است. یکی از بارز ترین مصادیق برای ویژگی هایی که در رابطه با مرکز بر شمردم، همین قدمت زیاد در امر تولید کتاب بریل است.

در بخش تولید بریل، هر کتابی که فایل آن از سوی ناشر در اختیار ما قرار گیرد تبدیل به بریل خواهد شد. علاوه بر آن قرآن کریم به خط بریل را داریم که در یک اقدام بسیار ارزشمند طی 3 سال اخیر یعنی از سال 91 به این طرف قرآنی را که در کامپیوتر داشتیم روی زینک بردیم. مجوز جلد اول آن از مؤسسه دار القرآن دریافت شد و طبق مجوز رسمی تولید آن انجام می گیرد. تصحیح و تأیید کلیه زینک های این قرآن توسط دار القرآن صورت گرفته است. امیدواریم که در سال 1394 این قرآن را به روش زینکی به علاقه مندان عرضه کنیم.

چاپ تقویم را داریم که این اقدام هر ساله صورت می گیرد.

از مهر ماه سال 1393 فعالیت جدیدی را آغاز کرده ایم و آن چاپ مجله رشد به شکل دوگانه یعنی هم به بینایی و هم به خط بریل است که از طریق آموزش و پرورش در سطح مدارس و در گروه های سنی نو آموز و دانش آموز چاپ و توزیع می گردد. آموزش و پرورش استثنایی توزیع این نشریه را بر عهده دارد.

تولید کتب مربوط به موسیقی یکی دیگر از فعالیت های این بخش است. از این دسته کتب می توان به “بِیِر”، “بِرگ مولِر” و “پُتزُلی” اشاره نمود.

حضور در نمایشگاه های بین المللی کتاب از سال 1388 که به طور مستمر انجام پذیرفته. فقط به صرف این که بتوانیم با ناشرین ارتباط بهتری داشته باشیم، میلیون ها تومان برای حضور در این نمایشگاه هزینه می شود. زیرا اکثر کسانی که در نمایشگاه غرفه می گیرند به دنبال فروش کتب خود هستند. در حالی که ما در این نمایشگاه فروشی نداشته و فقط به منظور اعتماد سازی برای برقراری چنین ارتباطاتی هزینه می کنیم.

چاپ ادعیه یکی دیگر از فعالیت های این مرکز به شمار می رود. بیش از 2122 دعا را به خط بریل برگردان کرده ایم. از جمله دعای کمیل، توسل، دعاهای رجب، شعبان، رمضان، دعای ندبه و نیز زیارتنامه های مختلف مانند زیارتنامه های امام رضا (ع)، زیارت نامه شاه چراغ و جدید ترین کاری که مدتی پیش انجام داده ایم کار روی زیارتنامه حضرت معصومه (س) است.

این خلاصه ای بود از فعالیت های بخش بریل ما.

در قسمت دیگر که محور سوم فعالیت های مرکز را در بر می گیرد، تولید کتب گویا انجام می شود. در این زمینه ما 4 استدیو در مرکز داریم که گویندگان طی زمان تعیین شده به صورت دیجیتال در آنها به ضبط کتب می پردازند. علاوه بر این، تعدادی از گویندگان نیز در منازل خود به این کار اشتغال دارند.

تولید کتب گویا به روش دیجیتال از سال 1388 در مرکز با حمایت هایی که مرکز خیریه و نیکو کاری ریحانه از ما داشتند، آغاز شد. در این راستا نیز تجهیزات لازم خریداری و آموزش های لازم ارائه گردید تا ادامه فعالیت مرکز به این روش میسر شود.

تولید قسمت عمده ای از کتب در بخش گویا منحصراً به سفارش متقاضیان نابینا و کم بینا انجام می گیرد. بخشی نیز بنا به صلاحدیدی که هست از کتاب های مهم سال از جمله: کتاب های برگزیده و کتاب هایی که برنده جوایزی شده اند و یا کتبی که برای مطالعه عموم و افراد غیر دانشجو نیز لازم است در کنار کتاب های پیشنهادی گنجانده و تولید می گردند.

با توجه به تعداد بسیار زیاد و روز افزون دانشجویان نابینا و کم بینا در کشور، این بخش همچنان توجه ویژه ای را می طلبد.

شاید لازم بود این جمله را در ابتدا عرض می کردم که نام مرکز ما مشخصاً مرکز نابینایان کشور، رودکی بوده و در حال حاضر زیر نظر مؤسسه خیریه و نیکو کاری ریحانه در حال فعالیت است.

محور چهارم فعالیت های ما فعالیت های کتابخانه ای هستند. یعنی فعالیت هایی که شاید امروزه مورد توجه باشند. ما در حال حاضر 3 کتابخانه در مرکز داریم که شامل کتابخانه بریل، کتابخانه گویا و کتابخانه ویژه افراد کم بینا هستند. کتابخانه ویژه افراد کم بینا در واقع همراه با کتابخانه بینایی مشغول به کار است.

در کتابخانه بریل آنچه از سال 1348 تولید گردیده آرشیو شده. در این بخش ما 5617 عنوان در 12570 جلد کتاب و حدود 2100 عضو داریم. از آنجا که از تعدادی از کتاب ها در کتاب خانه بریل بیش از 1 نسخه وجود دارند، بنابر این باید گفت که تعداد کل مجلدات در این بخش به بیش از 20000 جلد کتاب می رسد که این امر بیانگر این نکته است که کتابخانه مذکور بزرگترین کتابخانه بریل کشور به شمار می رود.

اعضای شهرستانی ما از طریق پست رایگان خدمات مربوط را دریافت می کنند. اینان کتابها را داخل کیف هایی که به همین منظور تهیه شده به صورت امانت دریافت کرده و مورد مطالعه قرار داده و سپس به کتابخانه باز گردانده و در صورت تمایل کتاب های جدید را نیز به همین شیوه دریافت می نمایند. اگر هم نیاز داشته باشند مدت امانت کتاب را تمدید می کنند.

عزیزان ساکن تهران نیز هم می توانند به صورت حضوری کتاب های مورد نظر خود را دریافت کنند و هم در صورتی که واقعاً مشکلاتی در تردد داشته باشند از طریق پست این کار را انجام دهند.

تعدادی از عزیزان عضو کتابخانه نیز از کشور های دیگری هم در اروپا و هم در امریکا هستند و ما هر ساله برای این عزیزان مرسولاتی را به کشور های محل اقامتشان ارسال می کنیم.

کتابخانه گویا دومین کتابخانه ما است که در آن آرشیو بسیار غنی را داریم. از آنجا که تولید کتاب گویا در این مجموعه از اوایل دهه 1350 شروع و از همان زمان نیز کتاب های تولید شده در این قسمت آرشیو و ثبت شد، لذا قدمت کتاب های موجود در این بخش نیز به سال 1351 باز می گردد. به همین دلیل هم هست که باز این بخش نیز به عنوان بزرگترین آرشیو کتابخانه گویا در سطح کشور تلقی می گردد.

در این بخش نیز ما بیش از 3750 عضو و حدود 6090 عنوان کتاب داریم که مجموع این کتاب ها بر 6239 ساعت بالغ میشود.در رابطه با دریافت کتب از سوی اعضا نیز همان قوانین کتابخانه بریل حاکم است.

کتابخانه سوم ویژه کم بینایان بوده و در این قسمت وسایلی نظیر ابزار درشت نمایی برای افراد کم بینا موجود است. همچنین شاهد مقادیر زیادی از کتاب های بینایی در این بخش هستیم. این بخش شامل بیش از 15000 جلد کتاب در این کتابخانه به ثبت رسیده.

محور پنجم فعالیت های این کتابخانه چاپ روزنامه ایران سپیداست. این روزنامه که معرف حضور دوستان نیز هست، روزانه با حجمی بالغ بر 20 صفحه و نیز همکاری مؤسسه مطبوعاتی-فرهنگی ایران به چاپ می رسد. هیأت تحریریه روزنامه در مؤسسه مذکور و چاپخانه آن در مرکز ما مستقر هستند. توزیع این روزنامه نیز توسط مؤسسه مطبوعاتی-فرهنگی ایران انجام می پذیرد.

محور ششم فعالیت مرکز مربوط به رایانه است. در این بخش دوره های آموزشی متعددی نظیر برگزاری دوره های آموزشی مهارت های ICDl با توجه به مجوزی که از معاونت ریاست جمهوری داریم از سال 1386 به طور مستمر برگزار و نیز به کار آموزان به صورت رایگان گواهینامه اعطا می شود، برگزاری کارگاه هایی نظیر Skype، Gmail و بازی های رایانه ای و نرم افزار Nvda و نیز بسیاری کارگاه های دیگر با توجه به درخواست عزیزان و نیازی که احساس می شود، ارائه خدمات مشاوره ای در زمینه های مختلف مربوط به رایانه، اعطای نرم افزار های موجود، از مهمترین فعالیت ها به شمار می روند.

نوری: جناب خوانین زاده، لطفاً برای دوستان ما بفرمایید که اطلاع رسانی در رابطه با تولیدات جدید این کتابخانه که به حق می توان آن را یک مجموعه فرهنگی کامل نامید به چه صورت انجام می گیرد؟ به عبارت دیگر دوستان ما می توانند متوجه شوند که چه کتابهایی در مجموعه تولید گردیده؟

خوانین زاده: عرضم به حضور شما که ما یک سامانه اطلاع رسانی گویا داریم که از طریق آن آخرین فعالیت های انجام شده در مرکز از جمله تولید آخرین کتابهای گویا و بریل به اطلاع دوستان رسانده می شود. همچنین اخبار مختلف در زمینه های علمی، فرهنگی، اجتماعی، ورزشی و اقتصادی نیز در کنار آن به اطلاع دوستان می رسد. دوستان می توانند از طریق 2 شماره تلفن 33،90،99،90 و 33،11،12،93 به طور شبانه روز با سامانه اطلاع رسانی گویا در تماس باشند.

همچنین از سال گذشته یک سامانه پیام کوتاه نیز به شماره 5000،21،22،44 راه اندازی شده که از طریق آن علاقه مندان می توانند با ما در ارتباط باشند. نیز کتابهایی به درخواست و پیشنهاد برخی از دوستان نابینا و کم بینا به صورت گویا تبدیل می شود که از طریق همین سامانه اتمام تولید و امکان استفاده متقاضیان از آنها به اطلاعشان می رسد.

لیست هایی هم در کتابخانه بریل موجودند که می توانند مورد استفاده دوستان قرار گیرند.

ایمیل نیز راه دیگری برای مطلع شدن از تولیدات تازه ما به خصوص از طریق انجمن ها و مؤسسات محسوب می شود.

محور هفتم فعالیت مرکز که به تازگی نیز وارد آن شده، ارتباطات بین المللی است که در حال حاضر فقط در زمینه تولید قرآن به خط بریل را پوشش می دهد. ما در این راستا با کمک گرفتن از NGO های مختلف و نیز با تشکیل اتحادیه ای متشکل از 14 کشور تلاش کرده ایم که در زمینه ارائه خدمات بهتر در جهت تولید و آموزش قرآن به خط بریل گام های مؤثری برداریم و در دو سال اخیر نیز خوشبختانه توانسته ایم در این راه به موفقیت های ارزنده ای نائل آمده و همکاری های خوبی نیز با هم داشته باشیم.

آنچه که خدمتتان عرض کردم، محور های هفتگانه ای بود که مرکز حول آنها مشغول به کار است که دارای طیفی بسیار گسترده هستند. اما من در این مجال اندک تلاش کردم اشاره وار به بیان آنها بپردازم.

نوری: آقای خوانین زاده، شما در خلال صحبتهایتان فرمودید که بخشی را نیز در زمینه امور اجتماعی دارید. آیا فعالیتهای این بخش فقط به داخل کشور محدود می شود یا این که در سطح بین الملل نیز ارتباطاتی وجود دارد و از این طریق می توان به پیشرفت هایی نظیر تجهیزات نابینایی وقوف یافت؟

خوانین زاده: این بخش پیشتر فعال بود. اما در حال حاضر مانند سابق در مرکز فعالیت ندارد. زیرا قبلاً به صورت توزیع کننده وسایل و تجهیزات کمک توانبخشی فعالیت می کرد. در حالی که از خیلی سال پیش این وظیفه به مراکز دیگر محول گردید. اما با توجه به این که در حال حاضر فضای بهتری از لحاظ ارتباطات فراهم شده ما نیز تمایل داریم که در زمینه تجهیزات و وسایل کمک توانبخشی با مؤسسات و NGOها ارتباط و تعامل داشته و در کارگاه ها و جلساتی که به منظور آموزش و آشنایی با نحوه کار این وسایل برگزار می شود شرکت جوییم. از هر گونه ارتباطاتی هم که بتوانیم به واسطه شان این اطلاعات را به دست آوریم استقبال می کنیم تا به تبع آن بتوانیم توزیع کننده این اطلاعات در سطح کشور باشیم. بنابر این از عزیزانی که می توانند ما را در نیل به این هدف با ارائه اطلاعات و پیشنهادات خود یاری نمایند خواهش می کنیم تا در جهت فراهم آمدن این بستر و گسترش دامنه ارتباطات بین الملل ما که شامل فعالیت هایی که به آنها اشاره کردم نیز می شود کمک کنند.

نوری: ممنومیم از وقتی که برای ما گذاشتید. باز هم تکرار می کنم که می توان از مجموعه شما به عنوان یک مجموعه فرهنگی کامل نام برد. شاخه هایی که شما به آنها اشاره فرمودید بیانگر این نکته است که در زمینه های مختلف در جهت گسترش دامنه علم و فرهنگ در میان نابینایان بسیار فعال هستید. برای شما و مجموعه تان آرزوی موفقیت می کنم. اگر در پایان توضیح خاصی دارید بفرمایید.

خوانین زاده: پس اجازه بدهید که موضوعی را با دوستان نابینا و کم بینا در میان بگذارم و آن این که مراکزی مانند مرکز ما که به عنوان بزرگترین مرکز تولید کننده کتب گویا و بریل در سطح کشور نیز هست در زمینه تولید کتاب های گویا و بریل مستقیماً با ناشران در ارتباط و در واقع وابسته هستند می توانند در زمینه تولید کتاب های بریل بسیار آسیب پذیر باشند. زیرا ناشران با توجه به اعتمادی که به اینگونه مجموعه ها دارند فایل های حروف چینی شده شان را برای تولید منابع مطالعاتی بریل در اختیار آنان قرار می دهند. حال آن که در بخش کتاب های گویا گاه بی توجهی ها و رفتار هایی از جانب برخی دوستان دیده شده که ناشران را به خورده گیری هایی بر انگیخته و این خورده گیری ها در نهایت منجر به همکاری های کمتر آنان در رابطه با تولید کتاب های بریل شده است. لازم است که حقوق مالکیت معنوی این ناشران محترم شمرده شده و حفظ شود. ما مجبوریم که این حقوق را حفظ کرده و این نکته را گوشزد نماییم که این کتب گویا صرفاً برای استفاده نابینایان و کم بینایان تولید شده اند. در صورت عدم توجه به این مسأله و عدم رعایت رسم امانت داری دوستان، ما با همکاری کمتری از سوی ناشرین و در نتیجه کمبود منابع بریل مواجه خواهیم بود و این چشم انداز خوبی برای تولیدات منابع مورد نیاز نابینایان و کم بینایان به شمار نمی رود.

عرض دیگری ندارم. از شما هم بسیار سپاسگزار و ممنونم که این فرصت را در اختیارم قرار دادید تا دقایقی را با عزیزان مخاطب خودم صحبت کنم.

نوری: فشار کاری در پایان کار بسیار زیاد است و ما از شما تشکر می کنیم که در میان انبوه کار های مربوط به این زمان فرصتی را در اختیارمان قرار دادید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *